Булганда - кадерен бел, югалткач - елама (дәвамы)

ӘСӘРНЕ БАШЫННАН МОНДА УКЫГЫЗ.

Илнар бүген дә аларның өе янына килде. Ләкин бүген Илнар Алсуны түгел, ә Алсу Илнарны көтеп тора иде. Илнар мотоциклы белән Алсу янына килеп туктагач, Алсу шундук сүз башлады.

— Синең исемең ничек?

— Илнар, — дип, мотоциклыннан төште егет.

— Син укуыңнан качып, кызлар артыннан чабасыңмы? — дип тавышын күтәребрәк әйтте Алсу. — Синең әтиеңнең акчасы күптер инде, шулай юкка вакыт әрәм итәрлек булгач.

— Әйе, ул да шулай дип әйтә, — дип бүлдерергә тырышты аны Илнар.

— Имтиханнарыңның ничәсен бирдең? — дип сорады Алсу.

— Бөтенесен дә бирдем, — дип елмайды Илнар. — Ләкин соңгысын бирә алмам шул инде.

Алсу да елмаюын яшереп тормады. Кинәт кенә борылып китеп барганда, Илнар:

— Әй! — дип кычкырды.

Алсу аңа таба борылды.

— Тагын бер кат елмай әле, — диде. — Үтенәм синнән.

Алсу елмайган килеш кире борылып өенә кереп китте. Кызны күпме көтсә дә, ул чыкмады. Илнар өенә кайтып китәргә мәҗбүр булды. Бер сәгать тә үтмәде, Алсулар өендә телефон шалтырады.

Телефонны әтисе алды:

— Тыңлыйм.

Телефонның икенче башында Илнарның сеңлесе сөйләшә иде. Нәрсә дип җавап бирергә кирәк икәнен Илнар үзе әйтеп торды.

— Алсуны чакырыгыз әле, дип әйт, — диде Илнар. Сеңлесе аның сүзләрен кабатлады.

— Ә кем соң бу? — дип сорады Алсуның әтисе.

— Мин — Гөлнар, — дип җавап бирде Илнарның сеңлесе.

— Нинди Гөлнар?

Нинди Гөлнар?, — диде абыйсына кызчык.

— «Мин дус кызының сеңлесе» дип әйт, — диде Илнар.

— Мин дус кызының сеңлесе дип әйт, — дип шул ук сүзләрне кабатлады Гөлнар.

— Син нәрсә? Мин әйткәннәрне генә әйт дип әйттем бит! — дип пышылдады Илнар.

— Син нәрсә? Мин әйткәннәрне генә әйт дип әйттем бит! — дип кабатлады Гөлнар.

Алсуның әтисе түзмәде, кызның үзен чакырырга булды. Гөлнар телефонны Илнарга бирде дә:

— Син миңа нәрсәдер бирермен дигән идең, — дип, кулын сузды Гөлнарга. Илнар Алсуга йөз сум акча бирде. Гөлнар шундук чыгып сызды. Алсу трубканы алды да, “Тыңлыйм!”, дип дәште.

— Алсу...

— Син?! — дип шаккатты Алсу. — Минем номерны каян беләсең син?!

— Иртәгә безнең өйдә бәйрәм. Сәгать унга килә аласыңмы? — дип, аңа җавап бирмичә сорады Илнар.

— Мин? — дип аптырады Алсу. — Нишләп?

— Ничек инде? Мин синең бик матур җырлаганыңны беләм.

— Шуннан нәрсә?

— Мин бит сине клубка чакырмыйм, өйгә, — дип җавап бирде Илнар.

Шул вакытта икенче якта Гөлнар, аның бабасы, ягъни Илнарның әтисе бергә аның сөйләшкәнен тыңлап торалар иде. Бабасы Гөлнарга тагын йөз сум акча төртте, ягъни Илнарның кем белән, нәрсә турында сөйләшкәнен белергә теләде.

— Нишләп әле мин синең янга килергә тиеш? — дип сорады Алсу.

— Ярар, син килмәсәң, мин сиңа килермен, — диде Илнар.

— Син чынлап та акылдан шашкансың икән, — дип көлде Алсу.

— Мин синең аркада акылдан шаштым, сине сагынып акылдан шаштым, — дип җавап бирде Илнар.

— Психбольницаның адресын язып куй, — дип, үзенең адресын әйтергә тотынды. — Ике йөз алтмыш өченче йорт...

— Тыңла әле, — дип бүлдерергә теләде аны Алсу.

Ләкин Илнар дәвам итте. — Таҗи Гыйззәт урамы. Өй кырыенда бер кибет бар. Шуны әйләнеп үтәргә кирәк. Аннары мәчетне күрерсең. Шуның кырыенда безнең йорт.

— Язып куйдыңмы?

— Илнар! — дип кычкырды Алсу. Ләкин Илнар трубкасын куйган иде инде.

***

Шулай да Алсу Илнарларга барырга булды. Бүген Илнарның әнисенең туган көне икән. Аларның өендә кеше күп иде. Әнисе ягыннан, әтисе ягыннан туган-тумачалар җыелган. Илнар, Алсуның матур җырлавын белгәч, аны әнисе каршында җырлатмакчы, берочтан кунак та итмәкче булды. Алсу искиткеч матур итеп җырлады. Тавышы бик шәп яңгырады. Әлбәттә, Алсу белән кызыксынучылар да булды. Кем ул? Кайсы яктан?

— Кем ул кыз? — дип сорады Илнардан әтисе.

Илнар да югалып калмады:

— Ә ул кызга мин өйләнмәкче булам.

— Син чынлап та аңа өйләнмәкче буласыңмы? — дип әнисе дә кушылды.

— Әлбәттә! Туй көне билгеле түгел әле, ләкин син иң беренчеләрдән булып белерсең, — дип җавап бирде Илнар.

Бу хәбәр бер минут эчендә бөтен өйгә таралды, һәммәсе аңлады: Илнар тиздән өйләнә. Кич җитәрәк Алсу кайтырга уйлады. Илнар аны озата китте. Поездда кайтканда, тынлыкны бозып, сүзне Алсу башлады.

— Нишләп син туй турында әллә нәрсәләр сөйләдең?

— Мин бит син миңа чыгасың дип түгел, ә мин сиңа өйләнәм дип кенә әйттем, — дип җавап бирде Илнар.

— Ә миннән сорадыңмы соң?

— Нишләп? Минем әти-әни синең әти-әниеңнән сорарга тиеш түгелмени? Әгәр дә телисең икән, мин синнән сорый алам. Син миңа...

— Юк, — дип шундук җавабын кайтарды Алсу.

— Ярар, иртәгә әти-әнине сезгә җибәрермен. Башта алар танышсыннар, сөйләшсеннәр.

— Нишләп әле мин сиңа чыгарга тиеш ди?

— Чөнки... — Илнар аңа якынрак килде. — Әйтимме? — Илнар Алсуның кулыннан тотты да аны үзенәрәк тартты. — Чөнки мин сине яратам,

— диде Илнар.

— Ә нәрсә соң ул? — дип сорау бирде Алсу.

— Нәрсә? — Илнар аптырап калды. — Яратам... ягъни яратам.

— Ә нәрсә соң ул «яратам»? — Алсу Илнарга елышты.

— Ягъни яратам. Ягъни синең өчен бар нәрсәне дә эшли алам.

Алсу юлга карады да:

— Минем өчен поезддан сикерә аласыңмы? — дип, егетнең күзенә бакты.

— Әйе, әлбәттә! — дип көлде Илнар.

— Менә поезддан сикергәч тә сиңа кияүгә чыгармын, — дип тыныч кына әйтте Алсу һәм кире урынына басты. Менә алар кайтып та җиттеләр. Алсуны апасы каршы алган иде. Караңгы бит. Сүзне Алия башлады.

— Сиңа ошыймы ул, юкмы?

— Хәзер минем госэкзаменнарым. Миңа бик ныклап әзерләнергә кирәк, — дип тыныч кына сөйләште Алсу.

— Әйт инде, ошыймы ул, юкмы? — дип Алия аны сораулары белән туйдыра ук башлады.

— Кара әле, — дип бүлдерде Алсу. — Башта син кияүгә чыгарга тиеш, аннары гына мин.

Алия җавап бирмәде.

***

Өйләренә кайтып керү белән алар, әти-әниләренең карта уйнап утырганын күрделәр дә, үзләре дә аларга килеп кушылдылар. Берничә минуттан өйдәге тынлыкны Алия бозды.

— Әти, әни, — диде ул, — әгәр дә безгә бер бай гаиләдән кул сорарга килсәләр, сез нишләр идегез?

Ата-аналары аптырап калдылар. Алсу бигрәк тә. Алия дәвам итте.

— Кул сорарга килсәләр дип әйткән идем, — дип җөмләсен дә бетерә алмады Алия, аны Алсу туктатты.

— Җитте инде, Алия!

Алсу шундук торды да:

— Ярар, минем имтиханга әзерләнәсем бар, — дип, икенче бүлмәгә чыгып китте.

— Тиздән безгә бер гаилә киләчәк, — диде Алия, әтисенә карап.

— Кем? — дип сорады әтисе.

— Ну... Миңа түгел инде, Алсуга, — дип аңлатты Алия.

Шул вакытта әнисе торып икенче бүлмәгә атлады.

— Кемнәр соң алар? — диде әтисе.

— Ниндидер адвокат, һәм аның улы Илнар.

— Миңа бер кеше дә бернәрсә дә әйтмәде, — диде әтисе аптырап.

— Алар болай гына килә аламыни?

— Менә... мин... сиңа шуны әйтәм дә инде, — дип җавап бирде Алия.

Әнисе Алсу бүлмәсенә керде дә, шундук тавышын күтәреп:

— Беләсеңме, кызым, син укысын дип без соңгы акчаларыбызны да кызганмадык. Шуның өчен дип без сине институтка җибәрдекме әллә?

— Кияүгә чыгарга җыенмыйм бит әле мин, әни! — дип бүлдерде Алсу.

— Мин беркемне дә чакырмадым. Ул егет үзе минем арттан йөри бит! Нишли алам соң инде?

Аның кәефе төшкән иде.

— Синең арттан йөрерлек булгач, берәр нәрсә эшләп ташлагансың инде! Егет болай гына кыз кешене күзәтеп йөри аламыни ул?!

Алсу җавап бирмәде. Соң булгангамы, аның башы бик каты авырта иде.

Менә икенче көн дә килеп җитте. Алсулар шәһәр читендә яшиләр. Өйләре яңа түгел, бүлмәләре дә заманча җиһазланмаган. Иртән үк, чит ил машинасына утырып, Алсуларга Илнарның әти-әнисе килеп төште. Ярлы район икәнен шундук күреп алдылар алар. Алсуларның өенә килеп, ишек шакыдылар. Ишекне Алсуның әнисе ачты. Матур итеп елмайды, яхшы булып күренергә, алардан ким булмаска тырышты:

— Керегез, исәнмесез!

— Звоногыгыз ватылган бугай, шуңа ишек шакырга гына туры килде инде, — диде Илнарның әтисе.

Әти-әниләр диванга утырыштылар.

— Өйне табу авыр булмагандыр бит? — дип кызыксынып сорады Алсуның әтисе.

— Әзрәк йөрергә туры килде инде. Нишләп сез мондый районда яшисез? Бар өйләр дә бер-берсенә охшаган, — дип көлүен яшермәде «кодасы».

— Ул шаярырга ярата инде, — диде егетнең әнисе, иренә төрттереп.

Алсуның әтисе кызлары кергәнен күрде дә, елмаеп, үзләре янына дәште:

— Керегез, кызлар. Керделәр инде.

Алсу да, Алия дә матур, яңа күлмәк кигәннәр, икесе дә чибәрләр.

— Менә болар минем кызларым, — диде әтисе.

Кызлар аларның каршына барып утырдылар, әдәпле генә исәнләштеләр.

— Алар бик матур җырлыйлар, — дип мактанды әнисе.

— Әйе, Алсу бездә дә җырлап алды инде, — диде Илнарның әнисе, елмаеп.

— Менә балаларыбыз сөйләшеп тә куйган инде, — диде егетнең әтисе.

— Илнар нинди малай соң ул? — дип сорады Алсуның әтисе.

— Кызым бар дип әйтер дип көтмәгәнсездәдер?

— Байлыкта үстергәч, Илнардан берни дә көтмим инде мин. Белмәссең аны. Иртәгә урамнан тагын берәр нәрсә алып килсә, ни дим инде мин аңа?

Алсуның әтисе, аны туктатып, болай диде:

— Сез нәрсә, мин кызларымны урамга чыгарып аткан дип уйлыйсызмы?! Безнең кебек гади кешеләр белән сөйләшә белмисез икән!

— Сез икенче нәрсәне уйлагансыз. Мин моны күз алдында тотып әйтмәгән идем, — дип акланды Илнарның әтисе.

— Бернәрсә дә аңлатуыгызны сорамыйм! — дип дәвам итте кызның әтисе. — Мин сезгә беркайчан да кызымны бирмәячәкмен!

— Бу хәлләр килеп чыкканга без гаеплеме әллә? — диде дә урыныннан торды Илнарның әтисе. Тиз генә җыендылар да чыгып та киттеләр. Шул вакытта Алсуның әнисе кызына бик зәһәр карап торды. Алсу ни дип әйтергә дә белмәде. Кырыс иде шул аның әнисе.

***

— Алсу! Алсу, тукта әле! Нәрсә булды? — дигән тавышка борылып караса, Алсу Илнарны күреп алды. Боларның институттан кайткан вакытлары иде.

— Нәрсә булган, шул булган инде, — дип җавап кайтарды Алсу аңа. — Моны туктатсаң яхшы булыр иде.

— Минем мәхәббәт берни дә аңлатмыймыни? — дип аптырады Илнар.

— Син мине кайчаннан бирле беләсең соң? 20 атнамы?! Ә алар мине 20 ел буе үстерделәр. Синең өчен мин әти-әнине ташлый алмыйм.

Илнарның кәефе бик нык төште.

— Алсу, синең өчен мин барысына да әзер.

— Бүген син минем өчен барысына да әзер. Ә иртәгә башка кыз өчен мине ташламаячаксың дип кем сүз бирә ала? — дип, Алсу атлавын дәвам итте.

— Алсу, бер генә минут, — диде Илнар. — Нишләп безгә шулкадәр ашыгырга соң әле? Әз генә булса да вакыт бардыр бит. Бер атна. Ун көн.

— Бер атна эчендә нәрсә үзгәрә ала инде?

— Алсу, бер атна эчендә күп нәрсә үзгәрергә мөмкин, аңла шуны!

— Тыңла әле, Илнар, — дип кырт кисте Алсу.

— Юк, сигез-ун көн эчендә берни дә үзгәрә алмый!

— Ә мин бер мизгелдә дә бөтен нәрсә үзгәрә ала дип ишеткән идем, — дип кәефсез генә җавап бирде Илнар.

— Шушы вакыт эчендә бернәрсә дә үзгәрмәде бит.

— Син мине бер дә исеңә төшермәдеңме? — дип, дымлы күзләре белән Алсуга бакты Илнар. Җавапка Алсу башын гына селкеде.

— Юк, сәбәп булмады.

— Тагын бер мәртәбә уйла әле, — дип, йөзенә мескен кыяфәт чыгарды Илнар. — Уйладым инде.

— Ярар, — диде Илнар, аңа кулын сузып.

— Сау бул — Алсу аның кулын кысты һәм:

— Сау бул, — диде. — Йөзеңнән елмаю китмәсен, — дип тә өстәде. —

Елмаю... күз яшьләре аша... — дип әйтте Илнар. Алсу борылды да үз юлы белән китеп барды. Илнар бик озак аның артыннан карап калды. <...>

Руслан Рәүпов

Бәянның дәвамын сайтыбызда күзәтеп барыгыз.
"КУ" 3 (март), 2014
Фото: pixabay
Нравится
Поделиться:
Реклама
Комментарии (0)
Осталось символов: